Vlooien en teken, lastige 'huisdieren'

Honden en katten zijn vaak het doelwit van parasieten. Onder andere vlooien en teken kunnen veel last bezorgen bij onze viervoetige vrienden. Vandaar wat informatie over deze parasieten die niet alleen een bron van irritatie en ziekte zijn voor uw huisdier, maar ook u ongemak kunnen veroorzaken.

De vlo
Vlooien komen vaak voor op hond en katten. Deze insecten kunnen tot 3,5 mm groot worden en voeden zich met bloed van hun gastheren. De twee meest voorkomende vlooien zijn de kattenvlo (Ctenocephalides felis) en de hondenvlo (Ctenocephalides canis).

De volwassen vlo zuigt bloed en scheidt dat bloed, nauwelijks verteerd, bijna onmiddellijk weer uit. In de vacht van ons huisdier vinden we soms kleine zwarte korreltjes, die rood worden op een vochtige witte doek, dit is niet-verteerd bloed.

Na de bloedmaaltijd legt de vlo meer dan 100 eitjes per dag, die van de vacht van het dier glijden en op de grond terecht te komen. In minder dan 10 dagen komen de larven uit. Zij voeden zich o.a. met de uitwerpselen van de volwassen vlooien, die op de grond zijn gevallen. De zeer actieve larven van de vlo bouwen rond zichzelf een cocon die een ideale bescherming biedt.

Binnen in deze cocon transformeert de larve zich tot een volwassen vlo.
Door verandering van temperatuur, vochtigheid of de trillingen van onze stappen op de vloer breekt de cocon en de volwassen vlo is bevrijdt.

Maar.de volwassen vlo kan tot 140 dagen in haar cocon overleven, als de omstandigheden buiten de cocon ongunstig voor de vlo zijn, bijvoorbeeld in de winter.

De vlo is uit haar cocon, nu heeft ze nog maar één doel voor ogen: op zoek naar een gastheer voor een bloedmaaltijd. En de levenscyclus van de vlo begint opnieuw.

Onze woningen, met het hele jaar door bijna constante temperatuur, zijn voor de vlo de ideale plek om zich het hele jaar te vermenigvuldigen. Dus onze huisdieren kunnen het hele jaar last hebben van vlooien! Het speeksel van de vlo kan huidallergiën veroorzaken. Dit veroorzaakt jeuk en de huid wordt rood en geïnfecteerd door het krabben en bijten van het huisdier. Dit gaat vaak gepaard met haarverlies. Ook kunnen vlooien bij pups en kittens zoveel bloed opzuigen dat deze aan bloedarmoede gaan lijden.

Maar de vlo is ook een tussengastheer voor de lintworm. Dit betekent dat, wanneer een hond of kat bij likken of bijten een besmette vlo inslikt, het dier op zijn beurt een lintworm ontwikkelt. Op deze manier kan een kind, dat met zijn huisdier heeft gespeeld, ook een lintworm ontwikkelen.

De teek
De teek die in onze streken het meest voorkomt is de Ixodes ricinus teek.
Deze mijtachtige heeft drie gastheren nodig om haar levenscyclus te voltooien. In tegenstelling tot de vlo leeft de teek buiten, in het bijzonder in bosrijke gebieden en hoog grasland.
Een vrouwelijke volwassen teek zuigt bloed, laat zich op de grond vallen en legt eieren. Uit deze eieren komen zespotige larven die een gastheer zoeken om zich aan vast te hechten en bloed op te zuigen. In dit stadium is een klein dier, zoals een muis of konijn, bijzonder geschikt.

Zodra de larve verzadigd is laat het zich op de grond vallen en begint aan een rustperiode. Na deze periode transformeert de zespotige larve zich in een achtpotige nimf. De nimf gaat op zoek naar een tweede prooi om bloed te zuigen, zodat het tot een volwassen teek kan uitgroeien. Hierna laat de nimf zich eveneens op de grond vallen en na drie tot vijf maanden is het een volwassen teek.

De volwassen teek gaat op zoek naar een derde gastheer om bloed te zuigen en daarna eieren te leggen. Ze hecht zich vaak aan grotere dieren, zoals een hond, maar soms ook aan mensen.
Teken zijn vooral actief in de lente en herfst, wanneer het erg vochtig is. De heel kleine larven en nimfen die vooral in de lente actief zijn vallen bijna niet op. De grotere volwassen teken worden beter opgemerkt, voornamelijk aan het eind van de zomer en in de herfst.

Als nimf of als volwassen teek kunnen ze verscheidene ziekten op uw huisdier overdragen. De bekendste aandoeningen zijn Borreliose (of ziekte van Lyme) en Babesiosis. Bij onze huisdieren gaat de ziekte van Lyme gepaard met koorts, gebrek aan eetlust, gezwollen klieren en stijve gewrichten.
De klachten van dieren met Babesiosis zijn lusteloosheid, gebrek aan
eetlust, versnelde ademhaling en koorts. Zieke dieren hebben vaak rode urine.
Infectie treedt op ongeveer 12 tot 48 uur nadat de teek zich aan het dier heeft vastgehecht. Het is dus belangrijk een teek zo vlug mogelijk te verwijderen voor het de kans krijgt een ziekte door te geven.

Enkele tips:

- verwijder de teek zo snel mogelijk, evt. m.b.v. een tekentang.

- ontsmet het wondje na verwijdering met bijvoorbeeld jodium of betadine

- lever de verwijderde teek in op de praktijk, dan sturen wij ze op voor onderzoek naar soort en of ze ziekten bij zich dragen.

Producten tegen vlooien en teken verkrijgbaar bij Dierenartsen AnimalCare:
- Advantage; effectief tegen volwassen vlooien en larven, voor honden en katten,
spot-on pipet, werkt binnen 5 minuten, beschermt 4 weken lang.

- Pulvex Spot; effectief tegen vlooien en teken, voor honden, spot-on pipet, werkingsduur bedraagt 2 tot 4 weken.

- Frontline spray: effectief tegen vlooien en teken bij honden en tegen vlooien bij katten, sprayflacon, werkt bij de hond 3 maanden tegen vlooien en 4 weken tegen teken en bij de kat 6 weken tegen vlooien.

- Frontline spot-on: effectief tegen vlooien, luizen en teken, voor honden en katten, spot-on pipet, kan tot 3 maanden tegen vlooien werken en tot 4 weken tegen teken.

- Scalibor protectorband; effectief tegen teken, voor honden, halsband, werkt ongeveer 2 weken na toediening optimaal en beschermt 5 tot 6 maanden.